مراقبت از افراد با اختلال حافظه (آلزایمر)

با پیشرفت امکانات بهداشت و درمان، طول عمر مردم بیشتر شده و بر تعداد سالخورده ها در جوامع افزوده می شود. به موازات افزایش سن، توانایی های فیزیکی و ذهنی این افراد کاهش می یابد. نگهداری از سالخوردگان در همه جوامع  با مشکلات متعدد از قبیل تدارک محل مناسب نگهداری، تعلیم افراد ماهر برای مراقبت از افراد پیر و معلول و تامین هزینه های نگهداری همراه است. در جوامع در حال توسعه مراقبت از این گروه به عهده خانواده ها است. آموزش اطرافیان برای مراقبت از افراد دچار معلولیت جسمی و اختلال حافظه، تلاشی ضروری و در عین حال دشوار می باشد. در زیر به نکات کلی و مهم در این رابطه اشاره شده است:

  • `جلوگیری از زمین خوردن: اغلب افراد مسن در معرض خطر زمین خوردن هستند. شکستگی لگن (سر استخوان ران)و خونریزی زیر پرده مغز (هماتوم سوب دورال) ناشی از ضربه به سر ممکن است در روزهای اول تشخیص داده نشده و بتدریج با تشدید ناراحتی، عملکرد بیمار را مختل نموده و علیرغم معالجه، زندگی بیمار را بخطر بیاندازد. حذف موانع سر راه در خانه و مراقبت در بیرون از منزل و استفاده از عصا در راه رفتن خطر افتادن را کم می نماید.
  • رسیدگی به بهداشت روانی: افراد پیر معمولا بیکار و بی برنامه هستند و نیاز به صحبت و سرگرمی دارند. تنهایی و محرومیت از روابط با نزدیکان و دوستان، افسردگی را در این افراد پدید می آورد. افراد بیشتر ترجیح می دهند در خانه خود و طبق عادت و روال سالهای قبل به زندگی در منزل خودشان ادامه دهند، از مهمان ماندن در پیش فرزندان معذب می شوند، بنابراین بهتر است اطرافیان وسایل رفاه سالمند را در خانه خودش فراهم نموده و رفت آمد و رسیدگی بیشتری داشته باشند.
  • حرکت و فعالیت فیزیکی: بدون فعالیت حرکتی، حفظ سلامتی امکان ندارد. هر فرد در هر شرایطی نیاز به حرکت دارد و حدالامکان بیمار باید به حرکت فعال تشویق بشود. بیمار با سکته مغزی و فلج یک طرفه بدن هم بهتر است برای حرکت دادن اندامهای فلج با دست سالم راهنمایی شود. حرکات تکمیلی با کمک فیزیوتراپ یا اطرافیان و مراقب بیمار انجام می گیرد. افراد پیر با آرتروز پیشرفته، آسم و تنگی نفس، نارسایی قلب، چاقی و دیابت، پارکینسون پیشرفته و … بایستی تعلیم داده شود که در حال خوابیده دستها و پاها را ورزش بدهند، در حال نشسته گردن و شانه ها و زانوها را بحرکت در آورند، در شبانه روز چندین بار و هر بار از چند دقیقه تا نیم ساعت در حد تحمل با کمک واکر چرخ دار در خانه و یا در هوای آزاد به تنهایی و یا در صورت لزوم با مراقبت همراه راه بروند. واکر چرخدار کمک می کند که سالمند قسمتی از وزن خود را روی بازوها منتقل نموده، قد خود را راست کرده، تعادل بهتر داشته، فشار کمتری روی کمر و زانوها وارد آورده و در نهایت مدت بیشتری را سرپا حرکت کند. درد آرتروز شانه ها و زانوها و کمر بیش از آنکه با دارو بهتر شود با حرکات مکرر و بدون فشار و با دامنه کامل حرکت مفصل، اصلاح می شود. نفس عمیق برای افزایش حجم تنفس باید مکررا به سالمندان یادآوری شود. تمرین تکلم شمرده با صدای مناسب، از افت قدرت تکلم و کاهش صوت جلوگیری می کند.
  • تغذیه: افراد سالمند بهتر است از غذاهای گیاهی کم حجم و در چند نوبت (5-6 بار در روز) استفاده نمایند، آب بیشتر (8 تا 10 لیوان در روز) بخورند، و میوه ها و سبزیجات متنوع مصرف نمایند. حبوبات و لبنیات علاوه بر غذای اصلی (نان و برنج و مقادیر کم گوشت)، کالری لازم را تامین می کند. در افراد چاق تاکید بر کاهش تدریجی وزن با کاهش حجم غذا بعمل می آید. کاهش چند کیلو وزن در چند ماه عملکرد بهتر قلب و تنفس و حرکت بیمار را تامین می کند. بهداشت دهان و دندان، برگشت غذا از معده و یبوست مسائلی هستند که باید از سالمندان پرسیده شود و راهنمایی های لازم داده شود.
  • قلب و عروق: بیشتر سالمندان تحت درمان داروهای قلب و عروق هستند. نوسان فشار خون، اختلال ریتم قلب، نارسایی کرونر، رکود و لخته شدن خون در پاها (ترمبوفلبیت) عوامل خطر ساز عمده است. کنترل فشار خون هر چند روز یک بار در خانه و در صورت لزوم هر روز چند بار، و پیشگیری از نوسان زیاد فشار خون حیاتی است. افراد پیر با مقادیر کم و مکرر داروها فشارخونشان بهتر کنترل می شود. پرسش در مورد وجود درد سینه (آنژین قلبی) در این افراد لازم است. نظارت بر مقدار، تعداد و ساعات داروهای مصرفی و مشخص نمودن داروها در هر وعده در قوطی های جداگانه لازم است. معاینه تخصصی و در صورت عدم دسترسی، معاینه توسط پزشک خانواده بفواصل هر یک تا سه ماه یکبار ضرورت دارد.
  • اختلال متابولیک: دیابت، نارسایی کلیه، زیادی چربی های خون و … در سالمندان بیشتر  دیده می شود. ضمن رعایت رژیم غذایی و مصرف داروهای ضروری، آزمایش خون هر چند ماه یکبار لازم است. چنانکه قند خون بالا باشد به بیمار و اطرافیانش اندازه گیری قند خون و تغییرات لازم در مقادیر داروها آموزش داده می شود. هیچ بیمار دیابتی نبایستی ماهها بدون کنترل قند خون، درمان ثابتی را ادامه دهد.
  • مسایل ادراری: مشکل کنترل ادرار در خانم ها و تکرر ادرار در مردان اغلب مسئله ساز است. چنانکه در زنان علتی جدی در کلیه ها و مثانه وجود نداشته باشد، توضیح چگونگی تمرین تقویت عضلات نگهدارنده مثانه برای رفع مشکل بیمار، کمک می کند (بدین صورت که بیمار هر چند ساعت یکبار ناحیه پایین شکم و نشیمن خود را منقبض و شل کند).                                                در مردان مشکل کنترل ادرار اغلب بعلت بزرگ شدن پروستات است. پس بهتر است قبل از اینکه افزایش سن و مسایل قلبی-عروقی موانع بیشتری پیش بیاورد اقدام بموقع برای جراحی پروستات بعمل آورد.                                                                                    کنترل تخصصی از نظر کارکرد کلیه ها و عفونت مثانه و تومور پروستات ضروری است.
  • اختلال حافظه، تحریکات روانی،افسردگی، بیخوابی: در مراحل اولیه فراموشی، استفاده از برگ یادداشت و رعایت نظم در امور روزمره برای اداره امور شخصی کمک میکند. تمرین های ذهنی با مطالعه، حفظ روابط با دوستان و بستگان، عادت به پیگیری برنامه های خاص تلویزیون و رادیویی مورد علاقه و در صورت امکان گذراندن اوقاتی در اینترنت مفید است. در موارد تشدید فراموشی داروهای مهار کننده استیل کولین استراز (ریواستیگمین-دونه پزیل-گالانتامین) و ممانتین(آنتاگنیست MNDA) هم برای اصلاح اختلال حافظه و هم برای آشفتگی فکری موثر است. البته دوره تاثیر این داروها از چندین ماه تا حداکثر دو سال است. در موارد افسردگی و وسواس، از داروهای SSRI (سیتالوپرام و فلوکستین) استفاده می شود و برای اختلال هذیانی و بیقراری و تحریکی داروهای روان گردان غیرمتعارف (ریسپریدون، الانزاپین، کلوزاپین، کوئه تیاپین یا سراکوئیل) با مقادیر خیلی کم شروع نموده و بر حسب نیاز مقادیر زیادتر دارو داده می شود. هر بیمار و در هر مرحله به مقادیر متغیری از هر کدام از داروهای فوق پاسخ می دهد. قبل از شروع درمان نوع و مقادیر مورد لزوم قابل پیش بینی نیست. برای موارد تشنج صرعی سالمندان، والپروات و کاربامازپین مناسبتر از سایر درمانها می باشد. در جوار درمانهای ضد افسردگی و آرامبخش روانی، مراقبت تغذیه ای، بهداشتی، روانی و ایجاد محیط امن برای بیمار ضرورت دارد … . در مواردی روشن گذاشتن چراغها، علامت گذاری دستشویی، و آشپزخانه منزل از گم شدن بیمار می کاهد. به تجربه ثابت شده است که مصرف مقادیر زیادی از آنتی اکسیدانها مثل ویتامین E و جینکو و مکمل های دیگر هیچ فایده ای نداشته و در بعضی موارد عوارض هم داشته است.
  • نیاز به مشاور حقوقی: افراد مبتلا به آلزایمر حتی در مراحل اولیه اختلال حافظه ممکن است در تصمیم گیری های مهم مالی و حقوقی دچار اشتباهات غیر قابل جبران بشوند. لذا اطرافیان در مورد تعیین مشاور و یا قیم و اعلام بی اعتباری تصمیمات و قرار دادهای شخص گواهی لازم پزشکی دریافت نموده و اقدامات قانونی لازم را بعمل آورند.



این نوشته در عمومی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

2 Responses to مراقبت از افراد با اختلال حافظه (آلزایمر)

  1. عارفه می‌گوید:

    ایا دارو هایی که معرفی کرده اید در ایران هست؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


× 3 = بیست هفت

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>