اختلالات ژنتیک جنینی

ژنها و اختلالات ژنتیک: علم ژنتیک به الگوی وراثت می پردازد. اختلالات ژنتیک اغلب به ناهنجاریهای مادرزادی منتهی میشود.
هر فرد ساالم دارای 46 کروموزوم در هر سلول است. جنین از کدام از والدین 23 کروموزوم می گیرد. از این تعداد 22 زوج کروموزوم غیر جنسی است که زوج های اتوزوم نامیده می شوند و یک زوج کروموزوم جنسی است. در جنس مذکر کروموزوم های جنسی xy و در جنس مونث کروموزومهای جنسیxx هستند. در کروموزوم ها زوج ژن ها قرار گرفته اند. ژنها دارای نقشه های دقیق رشد و تکاملی( Blueprint ) سلول ها هستند.
یک اختلال ژنی منفرد ممکن است اتوزومال (غیر وابسته به x) و یا وابسته به x (X link) باشد. وجه دیگر طبقه دیگر اختلالات ژنی توجه به انواع مغلوب (Recessive) و غالب (Dominant) است. بعضی موارد از طبقه بندی اختلال ژنی به قرار زیر است:
- در نوع اتوزومال دومینان ، یک بیماری از پدر یا مادر مبتلا به فزرند منتقل می شود. در این نوع وراثت یک ژن معیوب به ژن سالم زوج خود غلبه دارد. در این نوع اختلال شانس ابتلا فرزندان از یک پدر یا مادر مبتلا 50% است.
- در نوع اتوزومال رسسیو یا هریک از پدر و مادر یک ژن معیوب بدون علامت دارند و فرزند با دریافت یک ژن از هر کدام و با داشتن دو ژن معیوب بیماری را نشان می دهد. در این نوع وراثت شانس انتقال به این نحو است که،25 % سالم بودن؛ 25% مبتلا و50% ناقل بدون علامت میباشند.
- در نوع X لینک دومینال پدر مبتلا X معیوب را فقط به دختران منتقل می کند در نتیجه فقط فرزندان دختر مبتلا می شوند. مادر حامل این نوع ژن معیوب شانس انتقال بیماری را به نسبت 50% به فرزندان دختر و پسر دارا است.
- در نوع X لینک رسسیو بیماری فقط فرزندان پسر را گرفتار می کند. 50 درصد فرزندان دختر، ناقل بیماری برای فرزندان پسر خودشان میباشند ، و 50 % فرزندان دخترشان باز ناقل بیماری خواهند بود. (همه فرزندان دختر مرد مبتلا به این الگو ناقل ژن بیماری را خواهند بود).
اختلالات کروموزومی چیست:
اختلال کروموزومی ممکن است بصورت انفرادی (Sporadic) یعنی بدون سابقه فامیلی باشد. موارد شایع اختلالات کروموزومی به شرح زیر است:
آنوپلوئید، یعنی تعداد کروموزوم ها کم یا زیاد باشد. در تریزومی 13، 18، و 21 یک کروموزوم اضافه وجود دارد، در این شرایط تعداد کروموزوم ها 47 عدد است. در سندرم تورنر یکی از Xها منتقل نشده و دخترمبتلا دارای 45 کروموزوم است.
حذف (Deletion) یعنی یک قسمت از کروموزوم کم شده است. نمونه آن سندرم ناهنجاری مادرزادی (Cri du Chat) قیافه شبیه جیغ زدن گربه است. که در آن قسمتی از کروموزوم حذف شده است.
معکوس شدن Inversion: معکوس شدن قسمتی از کروموزوم شکسته شده در محل خود است ، ممکن است این تغییر علامت بالینی ایجاد نکند.
جای دیگر قرار گرفتن Translocation، قسمتی از یک کروموزوم در جای دیگر قرار می گیرد. ممکن است محل غیر عادی بصورت بالانس بدون علامت باشد و یا نامتعادل و با علامت بالینی باشد.
نوع بالانس نیز در ممکن است در انتقال و وراثت انواع مختلف موارد غیربالانس را موجب شده و بیماریهای متعدد را ایجاد کند. .
موزانیسم: در یک فرد ممکن دو یا چند نوع الگوی کروموزومی در سلول ها وجود داشته باشد. مثلا تعدادی از سلولها 46 کروموزوم و تعدادی دیگر کمتر تا بیشتر از 46 کروموزومی باشند.
60% ناهنجاریهای مادرزادی علت مشخص ندارند. اختلالات کروموزومی 6% ناهنجاریها را تشکیل می دهند. وراثت فقط در 20% موارد علتهای ناهنجاریها ژنتیک دخالت دارد.
تراتوژنها (سموم و داروها) در 4 تا 5 % موارد عامل ناهنجاریهای مادرزادی هستند

این نوشته در عمومی ارسال و , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

252 Responses to اختلالات ژنتیک جنینی

  1. 123 می‌گوید:

    سلام میشه سریع بهم بگید جهش ژنتیکی در کدام مرحله خطر ناکه یعنی مرحله لقاح یا رشد تخم یا رشد جنین

  2. مهدیه می‌گوید:

    با سلام و خسته نباشید.
    متاسفانه بنده مدت دوماه رواکوتان مصرف کردم و دچار بارداری ناخواسته شدم. درحال حاضر در هفته ی هشتم هستم. ایا امکان اینکه جنین سالمی داشته باشم وجود داره؟ چرا با وجود خطری که وجود داره پزشکان از دادن نظر قطعی جهت سقط جنین خودداری میکنند؟

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      راکوتان در حاملگی منع مصرف دارد بخصوص اگر بیش از یکی دو هفته در سه ماه اول مصرف شود. چون در صد ناهنجاری مشخص نیست تصمیم گیری مشکل است بایستی بین خودتان و پزشک تجویز کننده دارو تصمیم گیری اتخاذ شود.

  3. مسعود می‌گوید:

    سلام ببخشید کروموزوم شماره یک خودم بازوی کروموزوم بلندتر از حالت عادی هست اینجور نوشته شده
    increase inlenght of the heterochromatin on the long arm of chromosome 1.
    ببخشید این مشکلی ایجاد نمیکنه؟

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      lمشکل چندانی از این تغییر در شرح ندیدم. در صورت تمایل به اطلاعات بیشتر نیتوانید به ویکی پدیا که مقدمه اش در زیر آمده مراجعه کنید:

      From Wikipedia, the free encyclopedia
      (Redirected from Chromosome 1 (human))
      Chromosome 1
      Human male karyotpe high resolution – Chromosome 1 cropped.png
      Human chromosome 1 pair after G-banding. One is from mother, one is from father.
      Human male karyotpe high resolution – Chromosome 1.png
      Chromosome 1 pair
      in human male karyogram.
      Features

  4. یدللهی می‌گوید:

    سلام
    اولین روز پریودی من 8 شهریور امسال بوده، در تاریخ 27 مهر برای سونو گرافی مراجعه کردم که سن جنین 4 هفته و چند روز قید کردن ، و دوهفته بعد دوباره سونو انجام دادم که جنین 7 هفته چند روز نشان داد، تو آذر ماه سونی غربالگری اول و آزمایش انجام دادم که سن جنین 11 هفته و 6 روز تشخیص دادن و همه چیز سالم بود، سه هفته بعد که سن جنین 16 هفته چند روز بود آزمایش غربالگری دوم رو انجام دادم که مشکوک به سندرم دان شدن ،آمینوسنتز در هفته 17 و چند روز انجام شد و جنین سالم بود ، ولی دکتری که نمونه برداری آمینوسنتز رو انجام میدادن گفتن که جنین 15 هفته و چند روزشه،
    طبق زمان بندی nt در هفته 20 برای سونوگرافی آنورمالی به سونو گرافی مراجعه کردم که بهم اعلام کردن که اسکلت بندی جنین و وزنش به جنین 18 هفته میخورد و دوهفته عقب ماندگی رسد تشخیص دادن و گفتن مشکوک به دیسپلازی استخوانی هستن ، برای سه هفته بعد دوباره سونوگرافی انجام شد که اندازه استخوان لگن 22 هفته و دور سر و دور شکم 20 هفته و اندازه طول دست و پا 21 هفته دیده شد و وزن 400 گرم و اکو قلب و بقیه موارد سالم تشخیص داده شد ،سونوگراف با توجه به اندازه کف پا اعلام کرد که کوتولگی رخ نمی دهد،دکترم گفته هر ماه سونو گرافی بزای بچه ضرر دارد و برام هفته اول اردیبهشت سونو گرافی انرمالی نوشتن و گفتن موردتون ژنتیکی که من و همسرم نسبت فامیلی نداریم فقط فرزندان ذکور پسرعمه همسرم دوران کودکی سالم بعد از 8 و 9 سالگی دوچار فلجی پیشرونده شدن ،و خاله خودم در هنگام تولد از مچ دست و پا دچار کچی و فلجی شدن ولی از نظر عقلی سالم با شعور کامل است و اندازه بدنی نسبتا نرمالی دارد نه خیلی بزرگ ونه خیلی کوچک است ،خاله پدرم هم دارای هیکل کوچک و قد 1.40 سانت بوده ،
    سوال من اینه شما موردی شبیه مورد من داشته اید؟ و اینکه در حال حاضر چه کاری ازمن بر میاد ؟ آیا این مشکل مربوط به سابقه فامیلی من و همسرم میشود؟

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      نمیدانم تستهای ژنتیکی غربالگری برای رد فلج پیشرونده در آمنیوسنیز بعمل آمده یانه، تغییرات یکی دو هفته تاخیر رشد که رو به تشدید نباشد اغلب بعلت عارضه جدی نیستو بهتر است نتیجه بررسی ها را متخصص جنین شناسی مطالعه کند. بررسی های بیشتر بعد از این سن بخاطراحتمال کم بیماریهای ژنتیکی عملا کمک زیادی نمیکند.

  5. مریم می‌گوید:

    سلام،من ۳۴ سال دارم و یک پسر سالم ۴ ساله هم دارم،با همسرم نسبت فامیلی نداریم الان باردار هستم و هفته ۲۲ بارداریم،سونو اول مشکل نداشت ولی سونو دونم احتمال سندرم رو میداد که با نظر دوترم آزمایش آمنیوسنتز انجام دادم ،تماس گرفتن و گفتم مشکلی نیست ،برای گرفتن ولی جواب اقدام کردیم گفتم باید هم پدر و هم مادر آزمایش خون بدن تا ببینیم کروموزومی جنین به مادر کشیده شده یا پدر،اگر به یکی از شما کشیده باشه مشکلی نیست ولی اگر به شما کشیده نشده باشد با پزشک ژنتیک باید مشورت کنید اگر امکان داره من رو راهنمایی کنید ممنون میشم

  6. علیرضا می‌گوید:

    سلام آقای دکتر
    وقتتان بخیر
    سوالی از خدمتتون داشتم
    ما در هفته هفتم بارداری به سونوگرافی رفتیم و ضربان قلب جنین مشاهده شد اما متاسفانه در سونوی غربال اول در هفته یازدهم متاسفانه گفتن جنین ضربان نداره و جنین سقط شد. در نتیجه ی سونوNT:8/6mm گزارش شدودکتر نوشته اند سیستیک هیگروما .با توجه به اینکه عدد ان تی از حد نرمال خیلی بالاتر گزارش شده است میخواستم بپرسم علت چیه و ایا ممکنه این اتفاق در حاملگی های بعدی تکرار بشه؟
    بنده و خانوم هیچ نسبت فامیلی هم با هم نداریم.
    ممنون از شما

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      این نوع ناهنجاریها اغلب اتفاقی پیش می آید و تکراری نیست. در حاملگی بعدی هم غربالگری با وسعت بالا توصیه میشود

  7. Alireza می‌گوید:

    سلام آقای دکتر
    وقتتان بخیر
    ممنون از پاسخگوییتون
    خانوم بنده در هفته ی هفتم به سونوگرافی رفتن و ضربان قلب جنین تشخیص داده شد. اما در هفته ی یازدهم به ما گفتن که ضربان …
    و ایا ممکنه در بارداری های بعدی این اتفاق تکرار بشه؟
    ایا ایا امواج وای فای در این مورد ضرری رو متوجه جنین میکنه؟
    بنده و خانوم هیچ نسبت فامیلی با هم نداریم.
    ممنون از سایت خوبتون

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      به این موضوع پاسخ داده شده، درکشورهای با اصول پزشکی بالا این چنین موارد را تشخیص آسیب شناسی انجام میدهند. از روی علائم قابل تشخیص نیست. و گفته شد اغلب این موارد اتفاقی است و تکرار نمیشود.

  8. منتظر می‌گوید:

    بنده در هفته 14 بارداری هستم. بارداری دومم است و قبلی در هفته 5 خودبه خود سقط شد.
    29 ساله و همسرم 33 ساله هستند. هیچ گونه نسبت فامیلی هم نداریم. از لحاظ مشکلات ژنتیکی در فامیل ما درجه یک و دو هیچ مشکلی نیس فقط نوه عموی همسرم عقب افتادگی شدید دارن (ازدواج فامیلی بوده).
    هفته 12 در سونو ان تی 4 گزارش شد و تیغه بینی هم خیلی کوچک مشاهده شد. آزمایش غربالگری هم احتمالا تریزومی 13 و 18 را 1:20 و سندرم دان را 1:80 گزارش داده و هر دو را اسکرین مثبت.
    در مشاوره ژنتیک آمینو سنتز دستور داده شد و در هفته آینده نوبت آمینوسنتز دارم.

    دکتر متخصص زنان توصیه کرد که حتی اگر امینوسنتز نرمال بود، به دلیل ان تی بالایی که جنین داره، سقط کن چون ممکنه بیماری های ژنتیکی داشته باشه که با امینو قابل تشخیص نیستند و بعد از تولد خودشان را نشان بدهند. و اینکه که بیماری های ژنتیکی قابل تشخیص نیستند را دکتر ژنتیک تائید کرد.

    به نظر شما این ان تی بالا در صورت عدم وجود مشکلات کروموزومی، با چه بیماری هایی همراه هست. و آیا این ان تی بالا یک پیش آگهی منفی میشه؟

    آیا شما موردی داشتین که با ان تی بالا منظورم بالای 4 هست. فرزند سالم بوده و بعد از تولد مشکلی نداشته؟
    اگر با این شرایط، امینو نرمال شود، اکو کاردیوگرافی هم سالم باشد، غربالگری سه ماهه دوم هم خوب باشه. میتوان مطمئن بود که جنین سالم است و مشکلی ندارد؟
    برای بالا بردن اطمینان از سلامت جنین چه اقداماتی باید انجام بدهیم؟

    ممنون از پاسخگویی شما

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      با آمنیوسنتز خیلی از ناهنجاریهای اتفاقی قابل تشخیص نیستند، اگر در سونوی مجدد کیست پشت گردن تایید و یا ناهنجاری دیگر دیده شود عارضه جنینی عمده مطرح میشود

      • منتظر می‌گوید:

        ممنون از پاسخگویی شما.
        الان توصیه شما آمینوسنتز و سونوگرافی است؟
        منظوزتان از ناهنجاری دیگر چه مواردی میتونه باشه؟
        آیا با ان تی 4 موردی داشتین که جنین سالم بوده باشه؟
        اگر ریسک این بارداری اینقدر بالا است بهتر نیست در همین هفته سقط صورت بگیرد و بعدا جنین برای آزمایش فرستاده شود؟ چون تا آزمایش گرفته بشه و بعد نتیجه اعلام بشه 3 هفته طول میکشه.
        ممنونم

        • دکتر سیفی می‌گوید:

          سونوی مجدد تغییرات کم شدن و رسیدن به حد طبیعی یا زیاد شدن و بروز عارضه جدی مغزی و نخاعی را نشان میدهد.

  9. ابوالفضل می‌گوید:

    سلام وقت بخیر دیروز خانومم رفت سونو هفته ۱۲ رو داد که دکتر سونو گفت همه چیز طبیعی هست.فقط اطراف قلب جنین دو طرف مایع است.که گفت به احتمال زیاد اژنزی یا دیسژنزی است.که جنین باید سقط بشه .رفتیم پیش دکترش یه ازمایش دیگه نوشت که اسمش نمیدونم چیه که باید نمونه ازمایش بری خارج از کشور انجام بشه برگرده.که از نظر هزینه ازمایش خیلی سنگینی هست.ایا امکان داره تشخیص سونو اشتباه باشه.ایا راه حلی وجود داره این عارضه رفع بشه.پیشاپیش ممنون از راهنمایی

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      اغلب موارد آزمایشهای ارسالی بخارج نتیجه تعیین کننده نمیدهد سونوی کنترل مکرر و مشورت با متخصص جنین شناسی تکلیف تشخیص را بهتر مشخص میکند.

  10. tabassom می‌گوید:

    سلام،من بارداری اولم دوقلو باردار بود ودر هفته۲۲زایمان زودرس کردم و باتوجه ب سونو هایی ک انجام داده بودم هردوسالم بودن،ولی بعد زایمان ب دلیل پایین بودن سن بارداری بعد سه ساعت فوت شدن،بارداری دومم در غربالگری اول گفتن ان تی خوب بود ولی رشد کافی نداشته نسبت ب سن بارداری پیش نرفته بعداز چن سونوی پیشرفته گفتن ک مقدار مایع کیسه ابش کمه و بچه سقط باید بشه ،بعدسقط کردنم جنین رو برا ازمایش فرستادم ک نتیجه اش این شد ک جنین از نظر جسمی سالم بوده ولی تعداد کروموزوم هاش ۶۹تا بود ک گفتن جهش ژنتیکی بوده،نسبت فامیلی هم نداریم،در فامیل هم فقط پسر دایی همسرم کمی مشکل داره،حالا میخواستم بپرسم ک اگ من باردار بشم،ممکنه دوباره جنین جهش ژنتیکی رخ بده ؟ خیلی نگرانم

  11. tabassom می‌گوید:

    عذر میخوام،من۲۲سالم هستش و شوهرم ۲۹سالشه و گفته بودم پسردایی همسرم مشکل داره،خانومشم مشکل داره ولی سه تافرزند دارن ک کاملا سالم هستن و بقیه فرزندان دایی همسرم سالم هستند

  12. مریم می‌گوید:

    سلام من 28سالمه در غربالگري اول متوجه شدم که جنین در ناحیه دنبالچه دارای کیست بود و مجبور به کورتاژ شدم علتش چی میتونه باشه و آیا دوباره تکرار میشه من و همسرم فامیل هستین

  13. مریم می‌گوید:

    ببخشید ادامه سوال قبليم اگه آزمایش ژنتیک بدم ممکنه ناهنجاری دیگه اتفاق نيفته

  14. نوری می‌گوید:

    با سلام من در هفته 18بارداری هستم و در غربالگری دوم مشخص شد ntdمثبت هست میخواستم بدونم فرزندم به طور قطع دارای مشکل لوله عصبی است؟چون ریسک بالا است. چه کاری باید انجام دهم. آزمایش غربالگری را در هفته ی 16و4روز انجام دادم

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      با توجه به نتیجه مجموعه تستها در صد شانس ناهنجاری مشخص میشود اگر در سونوی کنترل باز ایراد دیده شود ممکن است آمنیوسنتز توصیه کنند.

  15. غمگین می‌گوید:

    باسلام و خسته نباشید.
    من در ماه سوم بارداری غربالگری در موسسه نسل امید انجام دادم که nt1.9 بود و قرار شد امینوسنتز انجام بدم.یکهفته بعد متوجه شدیم اب دور جنین درحال کم شدنه.برای همین نتونستیم امینو رو انجام بدیم.فقط ازمایش verifyانجام دادیم که مشکلی نداشت.و تشخیص دادن جنین دختره.ولی در سونوی بیمارستان یاس متوجه شدیم جنین کلیه نداره.درحالیکه در سونوی غربالگری نوشته کلیه جنین نرمال.جنین در شونزده هفته سقط کردیم .و جواب پاتولوژی تایید کرد که کلیه وجود نداشته.و جنین پسره.منو همسرم دخترخاله پسرخاله ایم و ازدواج فامیلی توی اقوام ما بسیار زیاده.ولی هیچ مشکلی تاالان نبوده برای فرزندانشون.امکان داره توی بارداری بعدی هم این مشکل بوجود بیاد?

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      علیرغم شانس ناهنجاری بالاتر از ازدواجهای غیر فامیلی ، احتمال تکراری بودن ناهنجاری کم است.

  16. سام می‌گوید:

    با سلام
    در سونوی آنومالی هفته 18 تشخیص شریان نافی منفرد دادن اما بقیه غربالگری ها همگی سالم بودن
    آزمایش ها هم ریسک پایین برای تریزمی نشان می دهند
    سوال من اینه که باتوجه به اینکه برای شریان منفرد گفتن احتمال تریزمی 70 درصد بالاتر هست آیا ممکنه اختلال کروموزمی در ادامه مراحل بارداری به وجود بیاد?
    ممنون

  17. سام می‌گوید:

    ممنون از جوابتون
    منظور من این بود که این اختلالات در فرایند بارداری از ابتدا شکل می گیرند و یا اینکه در هر سن از بارداری امکانش هست

  18. آرزو .ق می‌گوید:

    با سلام
    38 سالمه.سابقه 7سال نازایی دارم.4ماه پیش به صورت خودبخود به لطف خداوند،باردارشدم.درآزمایش غربالگری اولیه وسل فری وآمنیوسنتز که انجام دادم تشخیص تریزومی 18 دادند.که بانامه پزشکی قانونی در هفته 19سقط انجام دادم.من وهمسرم فامیل هستیم.گروه خونی هردومون هم شبیه همه.هیچگونه سابقه سندرم در فامیل وخانواده نداریم.دکترها که میگویند از سن بالاست.واقعاروحیه ام خراب شده است.آیا امکان دارد درحاملگی بعدی هم این اتفاق بیفتد.چون قصد دارم دوباره زودتر اقدام کنم.خواهش میکنم کمکم کنید.

  19. موسی می‌گوید:

    با سلام و خسته نباشید
    خانمم امروز غربالگری اول شو انجام داده دکتر بهش گفته دور سر جنین طبیعی نیست ولی تا هفتهای آخر خوب میشه میخواستن مطمئن بشم که مشکلی نداره ؟

  20. موسی می‌گوید:

    و یه چیزه دگه هم هست
    سفال ایندکس برابر با ۰/۶۶ بوده که مطرح کننده dolicocephaly میباشد (bpd:41 mm ,ofd:61.5mm )
    با توجه به ابتلا مادر به ابله مرغاندر سه ماه دوم بارداری مشاوره پریناتولوژی وفالو آپ پیشنهاد میگردد

  21. سالم می‌گوید:

    باسلام و ممنون از توضیح و پرسش و پاسخ هاتون
    من در سال گذشته بارداری ناخواسته داشتم که در هفته 11 تشخیص هیگروما دادن و در غربالگری nt-nb بالا بود حدود 6 گفتن باید سقط بشه و در هفته 15 با سونوگرافی آنوالی و زیادشدن مشکلات جنین از قبیل ادم زیرجلدی و کوتاهی استخوان های جنین سقط قانونی کردم
    29 سالمه و فامیل نیستیم با همسرم و هیچگونه سابقه مشکل فامیلی نداریم
    میخواستم بدونم این هم آیا از موارد جهش ژنتیکیه و تکرارشونده نیست ؟
    گروه خونی من منفی هست و همسر مثبت بعد از سقط روگام هم زدم
    چون برای اقدام بارداری بعدیم نگرانم و چه عواملی ممکنه روی این جهش موثر بوده باشه
    و اینکه روگام در بارداری بعدی چندهفتگی باید تزریق بشه

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      این نوع ناهنجاریها تصادفی دیده میشود شانس تکرار ناهنجاری احتمالا تفاوت کمی با افراد بدون سابقه داشته باشد. در مورد تزریق روگام پزشک زنان بهتر نظر میدهد.

  22. سارا می‌گوید:

    باسلام خدمت دکتر. سلام من خواهرم بارداره سونوگرافی انجام داده بود و nt نزدیک ۳ داشتو مشکوک ب مشکلات ژنتیکی بود و ازش تست امنیوسیتوز گرفتند و جواب نهایی گفته جابجایی کروموزمی داشته،خواهش میکنم بفرمایید بچشو باید سقط کنع یا نه ؟؟اللن ماه چهارمشه.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


× دو = 4

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>