تشخیص بیماری مالتیپل اسکلروز از دیگر بیماریهای مشابه

با اینکه مولتیپل اسکلروزیس (ام اس) بعد از میگرن و اپی لپسی شایع ترین بیماری مغز و اعصاب در افرادجوان است به دلایل مختلف تشخیص آن در مواردی مشکل است و علیرغم مراجعه مکرر بیمار و استفاده از امکانات پاراکلینیکی، در بعضی گزارش ها حدود 30 درصد تشخیص اشتباهی منفی یا مثبت برآورد شده است. اشکالات عمده در تشخیص ام اس به قرار زیر است:
• بیماری به اشکال بالینی متنوع مثل اختلال حافظه، بی اختیاری ادرار و ناتوانی جنسی و….. در سنین مختلف ظاهر می شود که با علائم خیلی از بیماریهای اعصاب و سیستمیک اشتباه گرفته میشود
• تنوع علائم بیماری بعلت گرفتاری مراکز مختلف درمغز و چشم و نخاع خیلی زیاد است. گاهی بصورت گرفتاری اعصاب کرانیال و یا علائم ضایعه فضا گیر مغز و نخاع مشاهده می شود.
• علائم بیماری اغلب گذراست . در مواردی چند ساعت تا چند روز طول می کشد و بعد از رفع علائم عوارض به جا نمی ماند و با بیماری هایی مثل میگرن و نارسایی عروقی اشتباه تشخیص داده می شود، و در مواردی سیر بیماری مونوفازیک و پیشرونده است.
• در مواردی علائم بالینی بیماری با علائم پاراکلینیکی همخوانی ندارد . یافته های مثبت یا منفی کاذب در VEP، CSF، MRI موجب اشتباه تشخیص در موارد زیاد می شود.
• تشخیص افراطی ام اس از طرف پزشک صرفا با یافته های MRI در خیلی از موارد مشاهده میشود، حال اینکه تشخیص ام اس یک تشخیص بالینی است.
مواردی از ام اس با شروع غیر عادی
1. خانم متاهل با سابقه نازائی در فاصله سنی بین 28 تا 30 سال متناوباً هر 3 تا 6 ماه یک بار و هر باربه مدت چند روز تا دو هفته دچار رتانسیون ادرار می شده، تحت معاینات مکرر و آزمایشها و MRIمغز وستون فقرات قرار گرفته بود، نتایج کلیه یافته های بالینی و پاراکلینیکی تشخیصی نبود، با توجه به افسردگی و بی میلی جنسی ، مسائل سایکو سوماتیک مطرح شده بود. نهایتا علائم ام اس در کونوس مدولاریس و نخاع گردن و ساقه مغز با علائم بالینی و MRI خود را نشان داد.
2. دختر خانم 23 ساله در مدت 2 سال دو دوره افتالموپلژی خفیف بعلت علائم شبیه گرفتاری اعصاب 3 و 6 بدون علائم دیگر عصبی و با MRI طبیعی تحت درمان های میاستنی چشمی قرار گرفته بود و هر بار در مدت 3 تا 6 ماه بهبودی کامل یافته بود. عود علائم بعدی بصورت افتالموپلژی اینترنوکلئر و آتاکسی و علائم MRI گرفتاری مراکز عصبی را بعلت ام اس نشان داد.
3. خانم 36 ساله با علائم فراموشی فزاینده از 2 سال قبل و 2 بار تشنج تونیک کلونیک و علائم ملایم عصبی بصورت تشدید خفیف رفلکس های وتری با MRI بررسی شد گرفتاری گسترده نیمکره ها با ضایعات دمیلینیزاسیون مشخص شد.
مواردی از بیماری ها که علائم ام اس را تقلید کرده بود.
1. مرد 23 ساله در گذشته دو بار به فاصله 6 ماه هر بار بمدت یک تا دو هفته به دنبال تمرین سخت جودو دچار تاری دید و عدم تعادل میشده ، بار سوم ،یک ماه بعد از حمله آخربا همان علائم مراجعه نمود. نیستاگموس شدید چرخشی، اختلال تعادل مخچه ای و تشدید رفلکس های وتری بطور منتشر مشاهده شد. سردرد و استفراغ نداشت، سیر مرضی و علائم بالینی ، بیماری ام اس را مطرح می نمود. در MRI مالفورماسیون کیاری مشاهده شد.
2. خانم 27 ساله متاهل با سابقه 5 بار گزگز، کرختی و پارستزی در صورت و انتهاها و نیمه بدن که هر بار چند ساعت تا دو روز طول می کشیده و در MRI مغز کانون های دمیلیزاسیون داشت و نیز VEP در یک چشم مثبت بود بمدت یک سال تحت درمان اینترفرون بود، در معاینه هیچگونه علائم عصبی غیر طبیعی مشاهده نشد و MRI کنترل نیز طبیعی بود. پرس و جویی بیشتر وجود اورای بینایی قبل از حملات و سردرد میگرنی را بعد از هر حمله مشخص نمود.
3. خانم مجرد 28 ساله با شکایات غیر اختصاصی عصبی و سایکوسوماتیک و معاینات عصبی طبیعی در مدت سه سال با تصور بیماری ام اس 4 بار MRI شده بود هر بار 3 تا 4 کانون کوچک در ماده سفید نیمکره ها بدون تغییر چندان مشاهده شده بود. اینگونه موارد امروزه بیشتر مشاهده می شود.
تشخیص افتراقی ام اس با بیماریهای مغز
- بیماریهای دمیلینیزان :آنسفالومیلیت حاد دمیلینیزان :معمولآ در کودکان به دنبال واکسیناسیون یا عفونتهای ویروسی از قبیل سرخک و مونونکلئوز عفونی و….. بصورت تابلوی بالینی آنسفالیت حاد ظاهر میشود، چنانکه کشنده نباشد بهبودی بدون عود پیش میرود. در موارد بدون علت در مواردی عود کننده بوده و به ام اس منتهی میشود.
- نوریت اوپتیک : آسیب عصب بینائی بعلت تشابه بافت آن به بافت مغز در ام اس زیاد کرفتار میشود، اغلب کاهش بینائی یک طرفه و حاد بوده و در مدت یک تا چند ماه بطور کامل یا نسبی بهبود مییابد ، با درمان بهبودی سریعتر و کاملتر بدست مییایدد. در مواردی که اختلال دید حاد دو طرفه و بدون علت بروز بکند، احتمال بیماری دویک یا نوریت ارثی لبر مطرح میشود که در هر دو حال احتمال بهبودی کم است.
- بیماری های عروقی مغز :
TIA(نارسائی خونرسانی گذرای مغز) : علائم عصبی از نیم ساعت تا 24 ساعت دوام مییابد.
CVA(سکته مغز ): ایسکیمی ترمبوتیک و آمبولیک و خونریزی : با گرفتن شرح حال و معاینه و توجه به سیر بیماری و اسکن مغز تشخیص داده میشود.
ناهنجاری عروقی مغز ونخاع(AVM) :علائم عود کننده موضعی مغز و نخاع ، تشنج و فلج
لوپوس اریتماتوز و دیگر واسکولیتها ، سندروم شوگرن : معمولآ با علائم پوستی ، روماتیسمی ، کلیوی و قلبی همراه بوده ودر موارددی مغزی بصورت فلج ، گرفتاری چشمی و تغییرات در اسکن ام آر آی با ام اس اشتباه گرفته میشود.،
بیماری بهجت: با علائم آفت دهان ، گرفتاری مفاصل و گرفتاری چشم مشخص میشود ، در مراحل پیشرفته بعلت ترومبوز متعدد شریانی و وریدی عوارض متعدد مغزی مشاه ام اس ظاهر میکند. بعلت گرفتاری مراکز مختلف مغز و نخاع ، سیر مزمن و عود کننده و علائم رادیولوژی ئر ام آر آی با بیماری ام اس مشل تشخیص داده میشود.
MELAS ( آنسفالوپا.تی متابولیک لاکتیک آسیدوز استروک ) و دیگر بیماریهای اختلال میتوکندریا : بعلت بروز بیماری در خانمها با علائم متعدد و عود کننده مغزی ناشی از گرفتگی عروقی به ام اس شباهت پیدا میکند.
CADASIL (سربرال اتوزومال دومینان آرتریوپاتی سوب کورتیکال ایسکمی لکوآنسفالوپاتی) ، بیماریهای عروقی ژنتیک ، بیماری تاکایاسو : به صور سکته های متعدد مغز و تشنج با تغییراتی شبیه ام اس در ام آر آی
- سندرم های میگرن: اختلال بینایی، همی پلژیک وهمی پارستزی در مواردی بمدت طولانی با ضایعات پراکنده در اسکن ام آر آی
- سرگیجه خوش خیم وضعیتی و سندرم منیر با اختلال تعادل و نیستاگموس و عودهای دورهای در افراد جوان.
- بیماریهای عفونی: گرفتاری تحت حاد مغز و نخاع بعلت عفونتهای TB، Lyme، HIV، سیفیلیس ، قارچی، تب مالت، توکسوپلاسموز، لیستریا
- سارکوئیدوز : عمدتآ بصورت گرانولومهای پراکنده در مغز و لپتومننژ با سیر بالینی متنوع و مزمن با تغییرات مشابه ام اس نشان میدهد
- تومورهای مورهای اولیه ، لنفوماتوز و متاستیک مغز و نخاع
- بیماری ویلسون: با علائم مزمن و پیشرونده اختلال تکلم ،تعادل ، حافظه و دیستونی مشخص میشود.
- لکودیستروفی ها و دیگر بیماری های متابولیک دژنراتیو مغز با موارد ام اس پیشرونده اولیه شباهت دارند.
تشخیص افتراقی ام اس با بیماری های نخاعی
- نورومیلیت اوپتیک : یا بیماری دویک ، علائم بالینی با گرفتاری عصب بینائی و نخاع مشخص میشود ، در اسکن ام آر آی گرفتاری نخاع وسیع است ، آنتی بادی IgG NMO در مایع نخاعی اکثرآ مثبت است ، برعکس ام اس به درمان پیشگیری با انترفرون پاسخ مساعد نمیدهد.
- میلیت ترانسورنس حاد ایدیوپاتیک
- میلیت HTLV- میلیت HIV- میلوپاتی بیماری سیلیاک:میلیت Human T lymphocyte virus بعلت عفونت رترو ویروس ، که راه انتقال آن شبیه HIV است با علائم نخاعی مزمن گردنی و پشتی تظاهر میکند. میلیت HIV درمرحله پیشرفته ایدز با علائم گرفتاری سایر ارگانها و اعصاب محیطی ظاهر میشود، در هر یک از این بیماریها بررسیهای ایمونولوژی مایع نخاع و خون به تشخیص کمک میکند. بیماری سیلیاک قبل از بروز علام نخاعی سالها علائم نهفته سوء جذب مثل آنمی کمبود آهن و فولیک آسید و B12 و با بودن سطح آنتی بادی آنتی گلوتن و تغییرات آسیب شناسی در بیوپسی روده دارد.
- تومورها و عفونت های کانال های نخاعی و دیسک بین مهره ای پشتی : علاوه بر علائم بالینی تغییرات مشخص در اسکن MRI مشاهده میشود.
- سندرم فورامن گلنوم و آرتروز و دیسک گردن : موجب اختلال حس در دستها و ضعف و اسپاسم در پاها میشوند، تشخیص قطعی با اسکن ام آر آی امکان پذیر است.
- سندرم کونوس مدولاریس و کودا اکین : ضعف و اختلال حس پاها و نشیمنگاه و اختلال کنترول ادرار ناتوانی جنسی در این موارد با علائم ام اس مشابهت پیدا میکند.
- آمیوتروفیک لاترال اسکلروزیس : با وجود ضعف و اسپاسم و تشدید رفلکسها و سیر مزمن و پیشرونده ، در ALS علائم اختلال حس وجود ندارد، و اسکن ام آر آی مغز و نخاع طبیعی بوده و الکترو میوگرافی تغییرات اختصاصی نشان میدهد.
.- دژنرسانس سیستمیک کومبایند (کمبود B12 و فولیک اسید( : در شرایط سوء تغذیه سوء جدب پدید آمده ، معمولآ با نوروپاتی محیطی همراه میباشد.
- بررسی مغز با MRI , VEP در کلیه موارد میلوپاتی ها علیرغم نبود علائم مغزی به تشخیص کمک می کند.
تشخیص افتراقی ام اس با بیماری های رادیکولوپاتی و نوروپاتی
• بیماری لایم و دیگر علل عفونی و تومورال با عوارض عصبی محیطی و مرکزی رادیکوپاتی گاهآ بدون درد بوده و با ضعف و اختلال حس یک اندام علائم شروعی ام اس را تقلید میکنند .
• سندروم گیلین باره در مواردیکه با میلیت همراه باشد شبیه شروع ام اس حاد ظاهر میشود، تغییرات مایع نخاع مختصات مشخص در این سندروم به تفکیک این دو کمک میکند.
• مونونوروپاتی مولتیپلکس ، سندروم کارپال تانل ، مونونوروپاتی کرانیال در مواردی ظن ام اس را بر می انگیزد.
تشخیص افتراقی ام اس با بیماری های روانی
• روان تنی ، هیپو کندریا ، هیستری ، وسواس ، اضطرابی و تمارض : هر کدام از این موارد علائم مشخصه و سیر مرضی مختص خود را دارد و در مواردی با بیماری ام اس همراه است .
راه کار موجهه با موارد مشکوک به ام اس
• شرح حال کامل شامل شروع، نوع علائم، دوره علائم، میزان بهبودی و عود، فواصل عودها و…
• تا چه حد علائم عینی و با توپوگرافی حسی و حرکتی منطبق است.
• معاینه کامل عصبی : ته چشم و دید، اعصاب کرانیال، حسی ها، پیرامیدال،اکستراپیرامیدال ، حافظه و تکلم …
• در مواردی ، معاینه مکرر به فواصل چند روز و باز گذاشتن راه مراجعه تا رفع هر گونه تردید در یافته ها و تردیدهای شخص بیمار در مورد احتمال وجود ام اس
نحوه رویکرد با موارد مشکوک
• در مواردیکه قطعا علائم نورولوژیک وجود ندارد، اطمینان دادن به بیمار ، توصیه نکردن MRI …و پایش بالینی ، و در صورت لزوم مشاوره با همکار دیگر توصیه میشود.
• در مواردیکه علائم احتمالی گذرا ، یک باردر گذشته وجود داشته و در بیش از چند ماه عود نداشته ، و بیمار در معاینه علائم عصبی ندارد ، کنترل بالینی توصیه می شود.
• چنانکه بیمار اخیرآ علائم عصبی را گذرانده ، یا در گذشته چند بار علائم گذرا داشته ، بررسی پاراکلینیکی توصیه میشود.
• در مواردی که علائم عصبی یک یا چند کانونی وجود داشته و در بررسی پاراکلینیکی MRI طبیعی باشد احتمال ام اس بعید است. اگر MRI غیر طبیعی باشد تشخیص و درمان با طبقه بندی ام اس بعمل می آید.
معیارهای تشخیصی ام اس :
- تشخیص قطعی بالینی: وجود علائم گرفتاری عصبی در دو ناحیه از ماده سفید در دو زمان متفاوت به فاصله بیش از یکماه .
- تشخیص احتمالی: وجود علائم گرفتاری در چند ناحیه ماده سفید در یک زمان یا در یک ناحیه ، و سابقه دو حمله در گذشته.
- چند ناحیه گرفتار در MRI با گادولینییم حداقل تا سه ماه بعد ازحمله ، یا وجود ضایعه در T2 جدید، بیش از یک ماه از ضایعه .
- معیارهای MRI مثبت در تایید ام اس:
وجود سه مورد از چهار مورد زیرضرورت دارد:
1) یک ضایعه با جذب گادولینییم یا حداقل 9 ضایعه در T2
2) یک یا چند ضایعه در زیر تنتوریوم یا نخاع
3) یک یا چند ضایعه ژوکستا کورتیکال
4) حداقل سه ضایعه اطراف بطنها
- در موارد مشکوک پیگیری با MRI مجدد شش تا دوازده ماه با یا بدون درمان توصیه می شود.

این نوشته در تخصصی, عمومی ارسال و برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

5,204 Responses to تشخیص بیماری مالتیپل اسکلروز از دیگر بیماریهای مشابه

  1. Saeed می‌گوید:

    سلام آقای دکتر با سلام و عرض خسته نباشید .پسری 28 ساله هستم که حدود یه ماه پیش به بیماری ابله مرغان دچار شدم بعد از شروع تاولها و خشک شدن آنها حدودا بعد از یه هفته یه سری علایم برایم پیش آمده که احساس میکنم مربوط به سیستم عصبی باشه .این علایم شامل لرزش و تیک دستها و بعضا پاها به صورت نامحسوس و همچنین خستگی و کوفتگی ساق پاها و داغ کردن پاهام میباشد و بعضا فکم هم موقع غذا خوردن میلرزد لرزش به صورتی هس که بعضا مثلا دستام سریع خسته میشن و موقع انجام کاری دستم می لرزد .سوالی که از خدمتتون داشتم این هست که ایا امکان دارد من در اثر بیماری ابله مرغان به سیستم عصبی بدنم آسیب رسیده باشد چون از اونجایی که این ویروس از بین نمیرود و به صورت خفته در نخاع باقی میماند و اینکه یه جایی نوشته بود که یکی از عوارض ابله مرغان در بزرگسالی عوارض مخچه ای و عصبی میباشد این امکان وجود دارد که منم در اثر ابله مرغان دچار این عوارض شده باشم چون من قبل این بیماری اصلا همچین علایمی رو تجربه نکرده بودم .پیشاپیش از راهنماییتون ممنونم

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      عوارض آبله مرغات خوش خیم و گذرا است در فرد بدون بیماری جدی ایمنی مشکلی پیش نمی اید.

  2. Shahram می‌گوید:

    سلام اقای دکتر امیدوارم.حالتان خوب باشد من تقریبا 8 ماهی هست درگیر درد های عصبی هستم درد های عصبی هستم اول با درد های در کمرم شروع شد سوزش خیلی بد همراه داغ شدن بیش از اندازه حدود 2 دقیقه ولی فقط به اندازه 15 تا 20 سانتی در کمرم جدی نگرفتم چون که خیلی کم پیش میومد تا چند وقت بعدش که فهمیدم در ران پای راستم یه سوراخ به وجود اومده اولش درد نداشت بعد چند وقت که راه میرفتم.حس میکردم که پای راستم یه جوری هست درد داشتم بعد شبا احساسسوزش در دو پا داشتم پامو.وقتی سفت میکنم اون سوراخ قشنگ معلومه و بزرگترم شده و خیلی دچار خواب رفتگی پا و دست میشم الانم تقریبا همون جایی که تحلیل رفته و سوراخ شده 20 سانت پایین ترش یه تحلیل عظله دیگه به وجود اومده و درد هایی که تو پام داشتم الان دو دستام هم هست کنار ارنج بیشتر تا انگشتان دست والان تازگی ها هم در دو طرف شونم در شروع شده و در دو طرف گردنم تا زیر فکم این درد ها هست . صادق باشم اقای دکتر دلم میخواد خودکشی کنم خلاص بشم همه چیزمو ازم گرفته حالم بده مشکلات بینایی هم کم برام پیش اومده با تشکر اگه بتونین بهم کمک کنید .

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      مطمئنا این علائم نشانه بیماری جدی نیست التهاب مفصلی و وتری به علل غیر اختصاصی موجب این نوع ناراحتی ها میشود، چه بسا بعد از مدتی خودبخود هم برطرف میشود ولی آزمایشهای متداول روماتولوژی لازم است. ناحیه فرورفتگی بدون علت جدی ناشی از تحلیل چربی ( لیپودیستروفی) پیش می آید ارزش نگران نشدن ندارد اگر افسردگی و ناامیدی ادامه داشته باشد درمان افسردگی جای خودش دارد

  3. عسل می‌گوید:

    سلام دختر۱۸ ساله هستم .وقتی پای چپم را روی پای راستم میندازم گز گز میکند ولی وقتی پایین میآورم خوب میشود گزگز کمی روی صورتم هم احساس میکنم هنگام کار بادست چپ احساس ضعف میکنم.خارش چند دیقه ای اما زیاد روی پوستدارم. دست چپم را مدتی طولانی بی حرکت مثلا زیر سرم میگذارم بی حس میشود اما بامالش خوب میشود آیا نشانه ام اس است؟خیلی نگرانم لطفا پاسخ دهید

  4. نجمه می‌گوید:

    سلام وقتی پایم را زیرم میگذارم ابتدا بی حس و سپس گز گز میکند. وقتی فشاری میاد پای چپم گزگز میکند اما اگه حالت دیگری کنم درست میشود دست چپم هم گز گز میکند و درد و خستگی دارد و ووقتی در حالت ثابت است بی حس چند دیقه ای میشود
    آیا نشاند آن اس است.خیلی نگرانم

  5. فائزه می‌گوید:

    مادر من از بهمن پارسال دچار سوزش و مور مور صورت و خواب رفتگی صورت شده.دکتر مغزواعصاب بردیم هیچ چیزی در نوارمغزو ام آر آی و حتی سونوگرافی گردن نبوده خوشبختانه.فقط گفتن شبه تشنجه .داروهایی ک دادن تاثیری نداشت و عوارض زیادی داشت..میشه راهنماییم کنین که چکارباید بکنم؟چه دکتری ببرم؟یا چه دارویی باید مصرف کنن؟

  6. فرزانه می‌گوید:

    سلام آقا دکتر وقتتون بخیر،من از یک سال پیش ک برا آزمون میخوندم خیلی استرس داشتم تپش ک قلب میگرفتم نه ماه پیش ی آزمایش خون دادم ک دکتر گفت یکم کمبود ویتامینd داری وبرام همراه با ویتامین تجویز کرد مصرف کردم ولی شیش ماهه وقتی عصبی وناراحت یا استرسی میشم دستام شروع ب گزز شدن ومث حالتی ک دستم زیرم مونده باشه سر میشه همچنین روی لبم،وکف سرم از ناراحتی درد میگیره وتپش قلب، یکم هم زود رنج هستم،آیا علایم این بیماری هست؟

  7. راحيل می‌گوید:

    سلام آقاي دكتر
    من الان يكسال و نيم هست كه تحت درمان ام اس هستم من ١٠ سال پيش چشم راستم تار شد و حمله جديد هم چشم چپم بود امسال دكتر چشم پزشك رفتم كه گفت چشمت كاملا سالمه و اعصابش هيچ مشكلي نداره ولي من هنوز هم تار مي بينم چشمام به هيچ عنوان ضعيف نيست ولي واضح يا بهتر بگم شفاف نمي بينم مي خواستم بپرسم كه وقتي بيماري من چشمم رو درگير كرده چطوره كه اصلا با معاينات چشم پزشك هيچ مشكلي رو نشون نمي ده ؟

  8. دکتر سیفی می‌گوید:

    سندرم خستگی مزمن نوعی بیماری التهابی ناشناخته و قابل کنترل است، مراجعه به متخصص روماتیسم برای تایید یا بررسی علل دیگر لازم است.

  9. محسن می‌گوید:

    Sag T1W, T2W,axial T1W,T2W,DW/FLAIR/coronal T2W
    دکتر این جمله رو هم نوشته ، پلاکن ؟
    بقیه ی موردا رو نوشته نرمال

  10. نازنین می‌گوید:

    سندرم خستگی مزمن یعنی چی؟
    خب باید چه کار کنم پیش متخصص روماتیسم ببرم؟

  11. دکتر سیفی می‌گوید:

    این علائم اختصاری انواع روشهای بکار گرفته شده است علامت مرضی نیست.

  12. دکتر سیفی می‌گوید:

    ضمن معاینه متخصص روماتولوژی راهکار درمان وتعامل را توضیح میدهند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


× 6 = چهل هشت

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>