تشخیص بیماری مالتیپل اسکلروز از دیگر بیماریهای مشابه

با اینکه مولتیپل اسکلروزیس (ام اس) بعد از میگرن و اپی لپسی شایع ترین بیماری مغز و اعصاب در افرادجوان است به دلایل مختلف تشخیص آن در مواردی مشکل است و علیرغم مراجعه مکرر بیمار و استفاده از امکانات پاراکلینیکی، در بعضی گزارش ها حدود 30 درصد تشخیص اشتباهی منفی یا مثبت برآورد شده است. اشکالات عمده در تشخیص ام اس به قرار زیر است:
• بیماری به اشکال بالینی متنوع مثل اختلال حافظه، بی اختیاری ادرار و ناتوانی جنسی و….. در سنین مختلف ظاهر می شود که با علائم خیلی از بیماریهای اعصاب و سیستمیک اشتباه گرفته میشود
• تنوع علائم بیماری بعلت گرفتاری مراکز مختلف درمغز و چشم و نخاع خیلی زیاد است. گاهی بصورت گرفتاری اعصاب کرانیال و یا علائم ضایعه فضا گیر مغز و نخاع مشاهده می شود.
• علائم بیماری اغلب گذراست . در مواردی چند ساعت تا چند روز طول می کشد و بعد از رفع علائم عوارض به جا نمی ماند و با بیماری هایی مثل میگرن و نارسایی عروقی اشتباه تشخیص داده می شود، و در مواردی سیر بیماری مونوفازیک و پیشرونده است.
• در مواردی علائم بالینی بیماری با علائم پاراکلینیکی همخوانی ندارد . یافته های مثبت یا منفی کاذب در VEP، CSF، MRI موجب اشتباه تشخیص در موارد زیاد می شود.
• تشخیص افراطی ام اس از طرف پزشک صرفا با یافته های MRI در خیلی از موارد مشاهده میشود، حال اینکه تشخیص ام اس یک تشخیص بالینی است.
مواردی از ام اس با شروع غیر عادی
1. خانم متاهل با سابقه نازائی در فاصله سنی بین 28 تا 30 سال متناوباً هر 3 تا 6 ماه یک بار و هر باربه مدت چند روز تا دو هفته دچار رتانسیون ادرار می شده، تحت معاینات مکرر و آزمایشها و MRIمغز وستون فقرات قرار گرفته بود، نتایج کلیه یافته های بالینی و پاراکلینیکی تشخیصی نبود، با توجه به افسردگی و بی میلی جنسی ، مسائل سایکو سوماتیک مطرح شده بود. نهایتا علائم ام اس در کونوس مدولاریس و نخاع گردن و ساقه مغز با علائم بالینی و MRI خود را نشان داد.
2. دختر خانم 23 ساله در مدت 2 سال دو دوره افتالموپلژی خفیف بعلت علائم شبیه گرفتاری اعصاب 3 و 6 بدون علائم دیگر عصبی و با MRI طبیعی تحت درمان های میاستنی چشمی قرار گرفته بود و هر بار در مدت 3 تا 6 ماه بهبودی کامل یافته بود. عود علائم بعدی بصورت افتالموپلژی اینترنوکلئر و آتاکسی و علائم MRI گرفتاری مراکز عصبی را بعلت ام اس نشان داد.
3. خانم 36 ساله با علائم فراموشی فزاینده از 2 سال قبل و 2 بار تشنج تونیک کلونیک و علائم ملایم عصبی بصورت تشدید خفیف رفلکس های وتری با MRI بررسی شد گرفتاری گسترده نیمکره ها با ضایعات دمیلینیزاسیون مشخص شد.
مواردی از بیماری ها که علائم ام اس را تقلید کرده بود.
1. مرد 23 ساله در گذشته دو بار به فاصله 6 ماه هر بار بمدت یک تا دو هفته به دنبال تمرین سخت جودو دچار تاری دید و عدم تعادل میشده ، بار سوم ،یک ماه بعد از حمله آخربا همان علائم مراجعه نمود. نیستاگموس شدید چرخشی، اختلال تعادل مخچه ای و تشدید رفلکس های وتری بطور منتشر مشاهده شد. سردرد و استفراغ نداشت، سیر مرضی و علائم بالینی ، بیماری ام اس را مطرح می نمود. در MRI مالفورماسیون کیاری مشاهده شد.
2. خانم 27 ساله متاهل با سابقه 5 بار گزگز، کرختی و پارستزی در صورت و انتهاها و نیمه بدن که هر بار چند ساعت تا دو روز طول می کشیده و در MRI مغز کانون های دمیلیزاسیون داشت و نیز VEP در یک چشم مثبت بود بمدت یک سال تحت درمان اینترفرون بود، در معاینه هیچگونه علائم عصبی غیر طبیعی مشاهده نشد و MRI کنترل نیز طبیعی بود. پرس و جویی بیشتر وجود اورای بینایی قبل از حملات و سردرد میگرنی را بعد از هر حمله مشخص نمود.
3. خانم مجرد 28 ساله با شکایات غیر اختصاصی عصبی و سایکوسوماتیک و معاینات عصبی طبیعی در مدت سه سال با تصور بیماری ام اس 4 بار MRI شده بود هر بار 3 تا 4 کانون کوچک در ماده سفید نیمکره ها بدون تغییر چندان مشاهده شده بود. اینگونه موارد امروزه بیشتر مشاهده می شود.
تشخیص افتراقی ام اس با بیماریهای مغز
- بیماریهای دمیلینیزان :آنسفالومیلیت حاد دمیلینیزان :معمولآ در کودکان به دنبال واکسیناسیون یا عفونتهای ویروسی از قبیل سرخک و مونونکلئوز عفونی و….. بصورت تابلوی بالینی آنسفالیت حاد ظاهر میشود، چنانکه کشنده نباشد بهبودی بدون عود پیش میرود. در موارد بدون علت در مواردی عود کننده بوده و به ام اس منتهی میشود.
- نوریت اوپتیک : آسیب عصب بینائی بعلت تشابه بافت آن به بافت مغز در ام اس زیاد کرفتار میشود، اغلب کاهش بینائی یک طرفه و حاد بوده و در مدت یک تا چند ماه بطور کامل یا نسبی بهبود مییابد ، با درمان بهبودی سریعتر و کاملتر بدست مییایدد. در مواردی که اختلال دید حاد دو طرفه و بدون علت بروز بکند، احتمال بیماری دویک یا نوریت ارثی لبر مطرح میشود که در هر دو حال احتمال بهبودی کم است.
- بیماری های عروقی مغز :
TIA(نارسائی خونرسانی گذرای مغز) : علائم عصبی از نیم ساعت تا 24 ساعت دوام مییابد.
CVA(سکته مغز ): ایسکیمی ترمبوتیک و آمبولیک و خونریزی : با گرفتن شرح حال و معاینه و توجه به سیر بیماری و اسکن مغز تشخیص داده میشود.
ناهنجاری عروقی مغز ونخاع(AVM) :علائم عود کننده موضعی مغز و نخاع ، تشنج و فلج
لوپوس اریتماتوز و دیگر واسکولیتها ، سندروم شوگرن : معمولآ با علائم پوستی ، روماتیسمی ، کلیوی و قلبی همراه بوده ودر موارددی مغزی بصورت فلج ، گرفتاری چشمی و تغییرات در اسکن ام آر آی با ام اس اشتباه گرفته میشود.،
بیماری بهجت: با علائم آفت دهان ، گرفتاری مفاصل و گرفتاری چشم مشخص میشود ، در مراحل پیشرفته بعلت ترومبوز متعدد شریانی و وریدی عوارض متعدد مغزی مشاه ام اس ظاهر میکند. بعلت گرفتاری مراکز مختلف مغز و نخاع ، سیر مزمن و عود کننده و علائم رادیولوژی ئر ام آر آی با بیماری ام اس مشل تشخیص داده میشود.
MELAS ( آنسفالوپا.تی متابولیک لاکتیک آسیدوز استروک ) و دیگر بیماریهای اختلال میتوکندریا : بعلت بروز بیماری در خانمها با علائم متعدد و عود کننده مغزی ناشی از گرفتگی عروقی به ام اس شباهت پیدا میکند.
CADASIL (سربرال اتوزومال دومینان آرتریوپاتی سوب کورتیکال ایسکمی لکوآنسفالوپاتی) ، بیماریهای عروقی ژنتیک ، بیماری تاکایاسو : به صور سکته های متعدد مغز و تشنج با تغییراتی شبیه ام اس در ام آر آی
- سندرم های میگرن: اختلال بینایی، همی پلژیک وهمی پارستزی در مواردی بمدت طولانی با ضایعات پراکنده در اسکن ام آر آی
- سرگیجه خوش خیم وضعیتی و سندرم منیر با اختلال تعادل و نیستاگموس و عودهای دورهای در افراد جوان.
- بیماریهای عفونی: گرفتاری تحت حاد مغز و نخاع بعلت عفونتهای TB، Lyme، HIV، سیفیلیس ، قارچی، تب مالت، توکسوپلاسموز، لیستریا
- سارکوئیدوز : عمدتآ بصورت گرانولومهای پراکنده در مغز و لپتومننژ با سیر بالینی متنوع و مزمن با تغییرات مشابه ام اس نشان میدهد
- تومورهای مورهای اولیه ، لنفوماتوز و متاستیک مغز و نخاع
- بیماری ویلسون: با علائم مزمن و پیشرونده اختلال تکلم ،تعادل ، حافظه و دیستونی مشخص میشود.
- لکودیستروفی ها و دیگر بیماری های متابولیک دژنراتیو مغز با موارد ام اس پیشرونده اولیه شباهت دارند.
تشخیص افتراقی ام اس با بیماری های نخاعی
- نورومیلیت اوپتیک : یا بیماری دویک ، علائم بالینی با گرفتاری عصب بینائی و نخاع مشخص میشود ، در اسکن ام آر آی گرفتاری نخاع وسیع است ، آنتی بادی IgG NMO در مایع نخاعی اکثرآ مثبت است ، برعکس ام اس به درمان پیشگیری با انترفرون پاسخ مساعد نمیدهد.
- میلیت ترانسورنس حاد ایدیوپاتیک
- میلیت HTLV- میلیت HIV- میلوپاتی بیماری سیلیاک:میلیت Human T lymphocyte virus بعلت عفونت رترو ویروس ، که راه انتقال آن شبیه HIV است با علائم نخاعی مزمن گردنی و پشتی تظاهر میکند. میلیت HIV درمرحله پیشرفته ایدز با علائم گرفتاری سایر ارگانها و اعصاب محیطی ظاهر میشود، در هر یک از این بیماریها بررسیهای ایمونولوژی مایع نخاع و خون به تشخیص کمک میکند. بیماری سیلیاک قبل از بروز علام نخاعی سالها علائم نهفته سوء جذب مثل آنمی کمبود آهن و فولیک آسید و B12 و با بودن سطح آنتی بادی آنتی گلوتن و تغییرات آسیب شناسی در بیوپسی روده دارد.
- تومورها و عفونت های کانال های نخاعی و دیسک بین مهره ای پشتی : علاوه بر علائم بالینی تغییرات مشخص در اسکن MRI مشاهده میشود.
- سندرم فورامن گلنوم و آرتروز و دیسک گردن : موجب اختلال حس در دستها و ضعف و اسپاسم در پاها میشوند، تشخیص قطعی با اسکن ام آر آی امکان پذیر است.
- سندرم کونوس مدولاریس و کودا اکین : ضعف و اختلال حس پاها و نشیمنگاه و اختلال کنترول ادرار ناتوانی جنسی در این موارد با علائم ام اس مشابهت پیدا میکند.
- آمیوتروفیک لاترال اسکلروزیس : با وجود ضعف و اسپاسم و تشدید رفلکسها و سیر مزمن و پیشرونده ، در ALS علائم اختلال حس وجود ندارد، و اسکن ام آر آی مغز و نخاع طبیعی بوده و الکترو میوگرافی تغییرات اختصاصی نشان میدهد.
.- دژنرسانس سیستمیک کومبایند (کمبود B12 و فولیک اسید( : در شرایط سوء تغذیه سوء جدب پدید آمده ، معمولآ با نوروپاتی محیطی همراه میباشد.
- بررسی مغز با MRI , VEP در کلیه موارد میلوپاتی ها علیرغم نبود علائم مغزی به تشخیص کمک می کند.
تشخیص افتراقی ام اس با بیماری های رادیکولوپاتی و نوروپاتی
• بیماری لایم و دیگر علل عفونی و تومورال با عوارض عصبی محیطی و مرکزی رادیکوپاتی گاهآ بدون درد بوده و با ضعف و اختلال حس یک اندام علائم شروعی ام اس را تقلید میکنند .
• سندروم گیلین باره در مواردیکه با میلیت همراه باشد شبیه شروع ام اس حاد ظاهر میشود، تغییرات مایع نخاع مختصات مشخص در این سندروم به تفکیک این دو کمک میکند.
• مونونوروپاتی مولتیپلکس ، سندروم کارپال تانل ، مونونوروپاتی کرانیال در مواردی ظن ام اس را بر می انگیزد.
تشخیص افتراقی ام اس با بیماری های روانی
• روان تنی ، هیپو کندریا ، هیستری ، وسواس ، اضطرابی و تمارض : هر کدام از این موارد علائم مشخصه و سیر مرضی مختص خود را دارد و در مواردی با بیماری ام اس همراه است .
راه کار موجهه با موارد مشکوک به ام اس
• شرح حال کامل شامل شروع، نوع علائم، دوره علائم، میزان بهبودی و عود، فواصل عودها و…
• تا چه حد علائم عینی و با توپوگرافی حسی و حرکتی منطبق است.
• معاینه کامل عصبی : ته چشم و دید، اعصاب کرانیال، حسی ها، پیرامیدال،اکستراپیرامیدال ، حافظه و تکلم …
• در مواردی ، معاینه مکرر به فواصل چند روز و باز گذاشتن راه مراجعه تا رفع هر گونه تردید در یافته ها و تردیدهای شخص بیمار در مورد احتمال وجود ام اس
نحوه رویکرد با موارد مشکوک
• در مواردیکه قطعا علائم نورولوژیک وجود ندارد، اطمینان دادن به بیمار ، توصیه نکردن MRI …و پایش بالینی ، و در صورت لزوم مشاوره با همکار دیگر توصیه میشود.
• در مواردیکه علائم احتمالی گذرا ، یک باردر گذشته وجود داشته و در بیش از چند ماه عود نداشته ، و بیمار در معاینه علائم عصبی ندارد ، کنترل بالینی توصیه می شود.
• چنانکه بیمار اخیرآ علائم عصبی را گذرانده ، یا در گذشته چند بار علائم گذرا داشته ، بررسی پاراکلینیکی توصیه میشود.
• در مواردی که علائم عصبی یک یا چند کانونی وجود داشته و در بررسی پاراکلینیکی MRI طبیعی باشد احتمال ام اس بعید است. اگر MRI غیر طبیعی باشد تشخیص و درمان با طبقه بندی ام اس بعمل می آید.
معیارهای تشخیصی ام اس :
- تشخیص قطعی بالینی: وجود علائم گرفتاری عصبی در دو ناحیه از ماده سفید در دو زمان متفاوت به فاصله بیش از یکماه .
- تشخیص احتمالی: وجود علائم گرفتاری در چند ناحیه ماده سفید در یک زمان یا در یک ناحیه ، و سابقه دو حمله در گذشته.
- چند ناحیه گرفتار در MRI با گادولینییم حداقل تا سه ماه بعد ازحمله ، یا وجود ضایعه در T2 جدید، بیش از یک ماه از ضایعه .
- معیارهای MRI مثبت در تایید ام اس:
وجود سه مورد از چهار مورد زیرضرورت دارد:
1) یک ضایعه با جذب گادولینییم یا حداقل 9 ضایعه در T2
2) یک یا چند ضایعه در زیر تنتوریوم یا نخاع
3) یک یا چند ضایعه ژوکستا کورتیکال
4) حداقل سه ضایعه اطراف بطنها
- در موارد مشکوک پیگیری با MRI مجدد شش تا دوازده ماه با یا بدون درمان توصیه می شود.

این نوشته در تخصصی, عمومی ارسال و برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

5,326 Responses to تشخیص بیماری مالتیپل اسکلروز از دیگر بیماریهای مشابه

  1. فاطمه می‌گوید:

    سلام آقای دکتر
    مادرم 63 سالشه.چند وقتی سمت راست سرش درد میگرفت.وقتی به دکتر مراجعه کردیم با انجام ام آر آی و سونوگرافی از گردن متوجه پلاک هایی در ناحیه گردن شدیم در ضمن در ام آر آی نشون داده شد که مویرگ ها دچار اختلال هایی شدن.آیا این پلاک ها خطرناک هستن؟نیاز به عمل است؟ممنون میشم جواب بدید چون خیلی نگرانم

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      وجود پلاک شریانی بدون تنگی و عوارض مویرگی مسئله شایع است با درمانهای پیشگیری تنگی عروقی قابل کنترل خواهد بود.

  2. هانا می‌گوید:

    سلام آقای دکتر
    من چند وقتی هست که احساس میکنم بعد از سردرد شدید که یه چیزی شبیه آب روی سرم سرمیخوره وقتی که بلند میشم و به سرم دست میزنم خشکه و وقتی نقطه که روی سرم و احساس میکنم از اونجا شروع میکنه به سر خوردن رو دست میزارم احساس درد و سوزش میکنم
    این میتونه چه نوع بیماری باشه؟؟

  3. محسن می‌گوید:

    سلام ببخشید من زن داداشم چند روز پیش نصف بدنش سست شد طوری که نمیتونست راه بره به بیمارستان که رفت براش سی تی اسکن و ام ار ای نوشت حالا جواب ام ار ای میگند روم رگهای مغز بوده و خون به مغز درست نرسیده حالا تو بیمارستان بستری هستند چند تا آزمایش خون هم ازشون گرفتند که گفتند جوابش 3 روز دیگه میاد و از امروز براش کوران تجویز کردند ایا امکان داره ام اس باشه نظر شما چیه؟

  4. محسن می‌گوید:

    ببخشید اون دارو اسمش کورتن بود جواب ام ار ای که گفتند ورم رگهای مغز

  5. شقایق می‌گوید:

    سلام من ۲۰ سالمه و تقریبا از ۲و۳ سال پیش وقتی به یه چیز زیادی نگاه میکردم یه حالتی بهم دست میداد که انگار تمام این چیزایی که میبینم واقعی نیس والان حالم بدتر شده با یه صدای کوچیک تمام بدنم میلرزه و میترسم وقتی استرس میگیرم دستام میلرزه و نمیتونم سرمو تکون بدم انگار که خشک میشه گردنم.الان میترسم دانشگاه برم چون سرکلاس اون حالت بهم دست میده و اینکه توضیحشم سخته که دقیقا چه حالتی میشم اما یهو انگار حمله دست میده بهم صورتم داغ میشه و فکرمیکنم این چیزا واقعی نیس .من واقعا از این حالت اذیت میشم و نمیدونم چیکارکنم خواهش میکنم بگید چیکار کنم به کدوم دکتر باید مراجعه کنم؟

  6. امیر می‌گوید:

    سلام. بنده حدودا یکسال پیش به دلیل ترس از بیماری دیسک کمر، به شدت مضظرب شدم و علایم فیزیولوژیکی اضطراب رو هم داشتم. از اون زمان کمی بهتر شدم ولی الان در پاهام احساس پرش عضلات میکنم. در ضمن من به همونموقع به ام اس مشکوک شدم و سریع ام ار ای از مغز و گردن گرفتم ک نرمال بود. این علایم پرش در عضلات نشانه چیست؟

  7. ندا می‌گوید:

    سلام آقای دکتر سیفی ببخشید من شوهرم 27سالشه معمولا پاهاش هستش و مالش میدم امشب گفت خیلی درد داره پاهاش نمیتونه راه بره از زانو به پایین هردو پا همچنین یکم مور مور میشه دستانش خیلی ترسیدم ام اس اومد تو ذهنم راضی هم نمیشه بره دکتر خطرناکه؟

    • دکتر سیفی می‌گوید:

      حتما بایستی معاینه شود از روی علائم عصبی ، علت نخاعی یا ریشه عصبی مشخص میشود در درمان نباید تعلل شود

  8. farnak می‌گوید:

    با عرض سلام و احترام
    حدود یک هفته است که در ناحیه پاها و دست ها دچار گرفتگی و بی حسی شده ام، ابتدا یکی از پاهایم دچار اسپام عضله در خواب شد سپس از زانو به پایین احساس بی حسی کردم و روزهای بعد پای دیگرم و دست هایم هم دچار بی حسی شد، البته روزی که این اتفاق افتاد به علت افت فشار خون قرص مدودرین که باعث تنگ شدن عروق و بالارفتن فشار خون می شود خورده بودم، لازم به ذکر است که پیش از این اتفاق چند سالیست که همیشه از سرمای بدن و یخ کردن پاها رنج می برم به شکلی که در تابستان نمی توانم وسایل سرمایشی روشن کنم و درصورت خوابیدن در هوای سرد دچار درد در استخوان ها وعضلات می شوم، حتی اگر در هنگام خواب دست یا پایم از پتو بیرون باشد با درد عضلات و استخوان از خواب بیدار می شوم. همیشه دچار افت فشار هستم .در مراجعه به دکتر نوار عصب عضله انجام دادم که هیچ مشکلی نداشت و دکتر قرص پرگابتین تجویز کرد،که چند روزی ست استفاده می کنم اما هیچ بهبودی حاصل نشده است. آیا به نظر شما دچار بیماری ام اس شده ام؟ سپاس فراوان از راهنمایی و لطف شما دکتر بزرگوار

  9. ستاره می‌گوید:

    سلام آقای دکتر خسته نباشید
    بنده دیروز ی سرگیجه مختصر داشتم بعد احساس بی حسی شدن انگشتان دست پیدا کردم و بعد حالت ضعف و زرد شدن پوست و تا شب خوب شدم ولی امروز کمی دست چپم حالت گزگز شدگی دارد علایمmsهست؟

  10. دکتر سیفی می‌گوید:

    سندرم خستگی مزمن نوعی بیماری التهابی ناشناخته و قابل کنترل است، مراجعه به متخصص روماتیسم برای تایید یا بررسی علل دیگر لازم است.

  11. محسن می‌گوید:

    Sag T1W, T2W,axial T1W,T2W,DW/FLAIR/coronal T2W
    دکتر این جمله رو هم نوشته ، پلاکن ؟
    بقیه ی موردا رو نوشته نرمال

  12. نازنین می‌گوید:

    سندرم خستگی مزمن یعنی چی؟
    خب باید چه کار کنم پیش متخصص روماتیسم ببرم؟

  13. دکتر سیفی می‌گوید:

    این علائم اختصاری انواع روشهای بکار گرفته شده است علامت مرضی نیست.

  14. دکتر سیفی می‌گوید:

    ضمن معاینه متخصص روماتولوژی راهکار درمان وتعامل را توضیح میدهند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


چهار × = 12

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>